Geert Lambert


Het uitstelgedrag van Leterme
augustus 1, 2008, 5:24 pm
Filed under: Kwakkelregering, staatshervorming | Tags: ,

Ik heb het drie keer moeten lezen voor ik het geloofde: het kartel CD&V/N-VA heeft kritiek op de gebrekkige vooruitgang die de Koninklijke bemiddelaars geboekt hebben in hun poging om Leterme I te redden. Ze stellen voor om een dialoog op te starten met een open agenda, en om de parlementaire behandeling van BHV verder te laten lopen. Blijkbaar zaten de vertegenwoordigers van CD&V/N-VA het voorbije jaar in een ander parlement dan ik, of – en dat zou ernstiger zijn – beginnen ze hun eigen gespin zowaar te geloven.

Eigenlijk behoor ik niet tot diegenen die veel achteruitkijken. Politiek in de achteruitkijkspiegel leidt nooit tot vooruitgang en eindigt vaak in zware ongevallen. Maar af en toe herinneren aan hoe bepaalde situaties tot stand kwamen, kan ook geen kwaad. Laat ons dus even de film van een goed jaar geleden terugdraaien, zeer recente geschiedenis dus.

Er was eens een formatiepoging. Ze vond plaats in kastelen, de verkeerde setting in tijden waarin een blackberry iedereen meteen op de voorpagina van elke Vlaamse krant brengt. De formatie verliep moeizaam. Iedereen wist dat de discussies zwaar waren en de verschillen torenhoog. Maar de wil was er wel: de winnaars van de verkiezingen wisten dat er nood was aan een sterke regering. Er waren immers grote uitdagingen: de migratieproblemen bijvoorbeeld, en een dreigende economische crisis. Bovendien had het land, na vele jaren Paars, hoogdringend nood aan “goed bestuur”. En na een eerste formatiemislukking wist men het zelfs zeker: er was nood aan een staatshervorming. Zelfs de Franstaligen bleken plots te beseffen dat men de instellingen daadwerkelijk moest hervormen om op andere domeinen vooruitgang te boeken.

Er was alleen een klein probleempje: in juni 2009 waren er regionale verkiezingen en de Vlamingen wilden tegen dan al lang de vette vis verorberd hebben, terwijl de Franstaligen enkel bereid waren die wonderbaarlijke visvangst ‘voor te bereiden’. Hoewel het eindresultaat voor beiden – zogezegd – hetzelfde was, overheerste het plat electoralisme. Niet het resultaat haalde de bovenhand, wel de perceptie ervan. De ene moest de schijn ophouden dat hij er keihard voor werkte, de andere moest de indruk te geven het zo lang mogelijk tegen te houden. Het was in die periode dat Didier Reynders stelde dat een serieuze staatshervorming nodig was en dat de Franstaligen daartoe bereid waren, maar dat alles pas na de regionale verkiezingen zou kunnen afgerond worden. Toen werd er moord en brand geschreeuwd: uitstel was onmogelijk en onaanvaardbaar. Het was CD&V/N-VA menens: de staatshervorming moest er komen, in afwachting zou er niet geregeerd worden.

Dus werd een eerste schot voor de boeg gelost: geen akkoord, dan een eenzijdige splitsing van BHV. Het was toen dat CD&V stoer de splitsing van BHV in commissie stemde (De Crem was toen al een volleerd veldheer). Even stoer is men vervolgens de vertragingen via de belangenconflicten mee gaan organiseren. Met het vakantieuitstel dat men nog vlug voor het reces regelde, kocht CD&V/N-VA zich weer twee maanden respijt. Zo zou men kort voor de regionale verkiezingen nog eens goed kunnen clashen. “How very convenient”, zouden Engelsen zeggen: we dreigen, maar we hoeven ons dreigement niet uit te voeren. Eerste slag thuisgehaald. (Blijkbaar tot grote tevredenheid van CD&V/N-VA, want ze lijken niet van plan om van strategie te veranderen. Als je iets traag en inefficiënt geregeld wil zien, dat kan je altijd op de Senaat rekenen.)

De staatshervorming stond zo nog geen stap dichter, hoewel de komst van de ‘verstrikkende’ PS dan toch minstens de 2/3de meerderheid haalbaar maakte. Dus werd een Octopusoverleg georganiseerd en werden de resultaten ervan, breed uitvergroot, als een Vlaamse overwinning geafficheerd. Alleen – oeps – vergat men de parlementaire behandeling ervan op te starten. Tweede slag thuisgehaald: de bevolking denkt dat verkeersveiligheid en de huurwet geregionaliseerd zullen worden, maar daar is nog steeds niets van aan en dus hebben we de Waalse regeringspartijen niet voor het hoofd gestoten.

De aankondiging dat die eerste fase slechts een portie “amuses gueules” zou zijn, diende dan weer om de Eric Van Rompuys stil te houden. De grote staatshervorming kwam in een tweede fase en zou – volgens de moeder aller ultimata – voor 15 juli even gerealiseerd worden. Alleen wou de andere kant niet mee. Dus struikelde de regering eventjes en werd ze – geholpen door drie Koninklijke bemiddelaars – terug op de been gebracht. Derde strike: ultimatum naar de prullenmand verwezen, regering zonder kleerscheuren gered en de drie “dei ex machina” zorgen er wel voor dat de staatshervorming verder verzandt. Waarom trouwens al die haast voor de hoofdschotel, het voorgerechtje is nog niet eens opgewarmd, laat staan opgediend?

Alleen werd met die derde strike het zeeslagspel verloren: “schip geraakt, schip gezonken” is het resultaat. Reynders haalt zijn slag thuis want voor de regionale verkiezingen komt er van een significante staatshervorming niets in huis. En wat daarna zal gebeuren, daar hebben u en ik verder het raden naar. Ik herinner me hoe wijlen Hugo Schiltz me destijds leerde dat Franstaligen op twee momenten tot een staatshervorming verleid kunnen worden: als ze geld nodig hebben of bij een regeringsvorming. De geldnood is – Brussel daar gelaten – vandaag niet aan de orde. Als we nog de borrelnootjes stemmen, is Brussel ook bediend. En als ik de CD&V-voorstellen rond de financieringswet hoor, is de hold-up echt nog niet over. En wat die regeringsvorming betreft: de honger van Leterme naar de 16 was groter dan de buik. Met het smoesje dat men vanuit een regering de druk zou verhogen en alles in een stroomversnelling zou krijgen, bedroog hij 800.000 maal zijn kiezers.

Blijven er natuurlijk wel een reuzenprobleem: er zou niet geregeerd worden zolang er geen staatshervorming kwam. Dus modderen we nu al meer dan een jaar aan op sociaal-economisch vlak, werd niet één wetsontwerp gestemd, organiseren we een begrotingscontrole alsof we in Plopsaland zitten, laten we Suez onze “golden share” ontnemen, beslissen we dat een kraanbezetting het enige criterium tot regularisatie wordt, vieren we de inflatie, en sturen we troepen, samen met bodybags, naar Afghanistan.

Kritiek geven met zicht op het verleden is natuurlijk wat gemakkelijk. Maar de optie om via de Koninklijke bemiddelaars de grote staatshervorming uit te stellen, is dat evenzeer. Problemen als inflatie en migratie moeten dringend aangepakt worden, maar ik vrees dat dit in het huidige België praktisch onmogelijk geworden is. Denken we maar aan thema’s als economische migratie, de begeleiding van werkzoekenden tot en met de populierenoorlog over alternatieve energie: over te veel zaken denkt een meerderheid in Wallonië aan andere oplossingen dan een meerderheid in Vlaanderen. Laat ons dus nu de nieuwe architectuur van de confederatie uittekenen en meteen daarna voor alle instellingen nieuwe organen verkiezen. Dan pas kan er geregeerd worden.

Dat is ongeveer wat ook CD&V/N-VA nu, veertien maanden na hun grote verkiezingsoverwinning, voorstelt. Op tien juni vorig jaar bombardeerde het kartel zich tot grote leidende formatie in Vlaanderen, met Yves Leterme als kopman. Welnu, de tijd is stilaan gekomen om die leidende rol op te nemen en de underdogpositie achterwege te laten. In plaats van het confederalisme uitvoerig lippendienst te bewijzen en loze ultimata te stellen om vervolgens over te gaan tot de orde van de dag, is het tijd om de Copernicaanse revolutie ook te gaan uitvoeren én om BHV te splitsen. Liefst nog in 2008 als het even kan, of onverwijld zoals dat vroeger werd genoemd.

Natuurlijk vergt dat wel een mentaliteitswijziging bij CD&V: men moet beseffen dat niet het winnen van verkiezingen zaligmakend is, maar wel het beleid dat je met zo’n overwinning voert. Want van dat laatste hebben we een jaar lang niets gezien.

Advertenties

Geef een reactie so far
Plaats een reactie



Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s



%d bloggers liken dit: