Geert Lambert


Europa moet Koude Oorlogsmentaliteit achter zich laten
april 3, 2009, 1:50 pm
Filed under: Zonder categorie

20090324_0904-summit-logoVandaag en morgen komen de Navo-lidstaten in Straatsburg en Kehl samen om de zestigste verjaardag van de organisatie te vieren. Er is heel wat stof voor discussie op het verjaardagsfeest: de lidstaten zijn dringend op zoek naar een nieuwe rol voor het bondgenootschap. De reden waarvoor de Navo werd opgericht, een gezamenlijke Amerikaans-Europese verdediging tegen de communistische USSR, is immers al bijna twintig jaar verdwenen. En als er al spanningen zijn tussen Rusland en de Navo, dan worden die net veroorzaakt door de Navo-politiek: de uitbreiding naar de buurlanden van Rusland en het geplande rakettenschild. De vraag moet dan ook gesteld worden of een door de geschiedenis achterhaalde instelling zichzelf niet beter opheft, in navolging van het Warschaupact, de evenknie uit het Oosten. België heeft alvast niets te winnen bij een bondgenootschap dat steevast tegen de eigen belangen ingaat.

Na de tweede wereldoorlog waren de West-Europese landen de VS dankbaar voor de rol die de Amerikanen speelden bij de bevrijding van West-Europa. De Europese staten schaarden zich dan ook zonder morren achter de Amerikaanse koude-oorlogspolitiek tegen Rusland. Na het einde van de Koude Oorlog aarzelden de beide kampen echter om voluit voor een stabiele vrede te kiezen, en de VS probeerde zo veel mogelijk ex-Oostbloklanden binnen de Navo te krijgen, tot grote ergernis van Rusland, dat zich steeds meer omsingeld voelt door de Navo, en dus door de VS.

De beslissing van George W. Bush om een raketschild te ontplooien, was voor Moskou de spreekwoordelijke druppel. Rusland beschouwt het Star Wars-project als een inbreuk op het ABM-verdrag en liet weten zijn kernwapenarsenaal te gaan moderniseren. Eerder dreigde Moskou er al mee zijn productie van middellangeafstandsraketten te hernemen en de onderdelen van het raketschild in Polen en Tsjechië als mogelijke doelwitten te beschouwen. Het raketschild opent zo een nieuwe wapenwedloop die door de Amerikaanse wapenindustrie ongetwijfeld op gejuich wordt onthaald.

Hetzelfde dreigt te gebeuren met de ‘energieveiligheid’ die Jaap de Hoop Scheffer als nieuwe taak voor zijn organisatie ziet. Door het verzekeren van de energiebevoorrading als een militaire taak te gaan omschrijven groeit de onrust rond dit thema. De onderhandelingen over de aanvoer van Russisch gas naar Europa worden er door de aanhoudende koude-oorlogssfeer niet gemakkelijker op.

Ondertussen stellen de VS zich nog steeds op als de enige overblijvende supermacht. De Navo-politiek wordt in Washington bepaald, om ze vervolgens min of meer op te leggen aan de Europese bondgenoten. De aanslepende oorlog in Afghanistan is, na de oorlog met Servië, opnieuw een voorbeeld van hoe de VS de Navo in de toekomst ziet: niet langer als een bondgenootschap dat gericht is op de collectieve verdediging van het vrije Westen, maar als de politieman van de wereld, die – met of zonder VN-mandaat – in Europese, Aziatische of Afrikaanse landen dictators gaat afzetten. Bovendien willen de VS de schuchtere Europese pogingen tot militaire samenwerking ondermijnen door de Navo zelf een politieke rol toe te bedelen, eerder dan een strikt militaire. Hoewel alle Belgische politieke partijen al lieten weten daar geen voorstander van te zijn, dreigen we opnieuw meegesleurd te worden in een verhaal dat absoluut het onze niet is.

Het kost wellicht enige politieke moeite om het toe te geven, maar de enige logische stap die Europa kan zetten is de geschiedenis achter zich laten en de Navo ontbinden. We weten dat internationale organisaties die de houdbaarheidsdatum hebben overschreden zich niet uit zichzelf opheffen. Voorbeelden genoeg: de EGKS, de Benelux en de WEU doen nog steeds alsof we met zijn allen in de jaren ’80 leven. Het heeft dan ook weinig zin om te wachten tot de Navo-chefs in Evere als antwoord op de existentiële crisis voorstellen om hun eigen functies op te heffen.

Pleiten we dan voor een Belgisch leger dat de ambitie heeft om op zichzelf een volwaardige krijgsmacht te vormen? Natuurlijk niet. Maar de pooling van Europese strijdmachten en een Europese planningscapaciteit kunnen ervoor zorgen dat de Belgische defensie een nuttige rol kan spelen op het wereldtoneel. Na een gezamenlijke Europese standpuntbepaling kan er nog altijd voor gekozen worden om bepaalde operaties uit te voeren in samenwerking met het Pentagon, Rusland of andere mogendheden. Maar het moet duidelijk zijn dat de beslissingen over de inzet van Europese legers niet langer in Washington genomen worden, en het moet afgelopen zijn met het cultiveren van de koude-oorlogsmentaliteit ten koste van de Europese Unie.

Als de Navo-landen toch besluiten om een nieuw takenpakket uit te vinden voor de alliantie, dan is er niets dat België tegenhoudt om een andere keuze te maken. Ons land nam zijn Navo-engagement zestig jaar geleden voor een totaal andere organisatie dan diegene waartoe ze verworden is. België heeft niet de plicht om mee op te draaien voor een raketschild of andere oorlogsstokerijen. Die nieuwe, agressieve Navo-politiek gaat ook lijnrecht in tegen het buitenlands beleid dat België doorheen de geschiedenis gevoerd heeft. Wij mogen deze stap dus niet mee zetten.

Een uitstap uit de Navo heeft nog een bijkomend voordeel: als we in België beslissen om ons niet langer op te stellen als een divisie van het Amerikaanse leger, verdwijnen alle Amerikaanse kernwapens van ons grondgebied, even snel als ze er onder Martens gekomen zijn.

Advertenties

Geef een reactie so far
Plaats een reactie



Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s



%d bloggers liken dit: