Geert Lambert


“Yes, we can!”
november 5, 2008, 7:15 am
Filed under: Buitenland | Tags: ,

obama-wins

John McCain krijgt het trieste lot om af en toe nog een kwisvraag te zijn, maar weinigen zullen hem herinneren. Zonet volgde ik hier vanuit mijn hotelkamer zijn speech waarin hij zijn nederlaag toegaf. Op straat krioelt het hier van mensen die luidop schreeuwen van geluk, auto’s toeteren en ergens hoorde ik in de verte zelfs vuurwerk afschieten. Barack Obama wordt de 44ste president van de VS. Voor het eerst wordt aan Afro-Amerikaan president van dit bizarre land. Bizar omdat het vol zit van uitersten: zo ver vooruit op technisch vlak en toch vol van domme regeltjes en onbuigzame gewoontes, vol van hamburgerketens en toch zot van gezondheidswaarschuwingen, van stinkend rijke mensen tot straatarme bejaarden die aan hun lot worden overgelaten. Het is een land waarin je altijd wel leuke en aantrekkelijke kantjes aan ziet, maar waar je even vlug je buik vol hebt van onhebbelijkheden en ronduit dommigheden.

Ik maak me geen illusies dat Obama dit allemaal kan rechttrekken, maar hij beloofde Change en is zijn kiezers dus echt wel iets verschuldigd. De Verenigde Staten zijn en blijven een verdeelde natie. De binnenlandse agenda van Obama is loodzwaar, te beginnen met de ziekteverzekering die hier best wat mag europeaniseren. Obama zal daarbij de volle steun van zijn volksvertegenwoordigers en senatoren nodig hebben. In beide huizen heeft hij al een meerderheid maar het is onduidelijk of ze sterk genoeg wordt om vertragingen tegen te houden. Obama wint dan wel zowel voldoende kiesmannen als de “popular vote”, McCain haalt toch nog een meer dan behoorlijk percentage stemmen binnen. Het vereist dat Obama ook met hen rekening houdt om het land niet nog meer te verdelen. Maar als hij dat te veel zou doen, zal er van zijn Change bitter weinig in huis komen.

Maar ook op buitenlands vlak wachten hem onmenselijke uitdagingen. Obama krijgt vier jaar om te bewijzen dat de VS (en daardoor de wereld) een andere weg kan inslaan. Hij kan nu beslissen over hoe lang het conflict in Irak zal blijven duren. Aan hem om in Afghanistan een nieuwe weg te bewandelen en om in Iran niets te beginnen.

Change was Obama’s slogan, Hope zijn boodschap. Ik zit hier in de VS enkele uren voor ik terugvlieg naar Brussel en voel de hoop naar Hope, de drang van verandering, het verlangen naar nieuwe tijden. De massa’s die hier op straat staan, laten aanvoelen dat we hier echt wel iets historisch meemaken. Van Albuquerque over Chicago en Times Square, maar blijkbaar ook in Barcelona en Gent: Obama straalt een boodschap uit dat het kan. Het is onmogelijk voor één man, het is loodzwaar voor een heel team en – sorry – mijn scepsis over de slaagkansen op echte noodzakelijke grote veranderingen is groot. Maar Obama’s boodschap in zijn overwinningsspeech was duidelijk “Yes, we can!”.



Overschotjes
november 5, 2008, 12:01 am
Filed under: Buitenland | Tags: ,

Even tussendoor: we zijn ondertussen al aardig wat bureau’s gaan bezoeken. Tot in indianenreservaten of “native-american territories” zoals men het hier zou noemen. Allen verloopt hier rustig en zonder incidenten. Niet zo verwonderlijk wanneer reeds meer dan 40% in early voting was gaan stemmen.

De campagne blijft trouwens volop draaien. Op diverse straathoeken staan mensen met pancartes te zwaaien om hun kandidaat bij te staan. Het gaat dan ook om elke stem. Dat is trouwens ook zo bij ons. Velen denken dat verkiezingen niets veranderen, niets is minder waar: elke stem telt. En dat hebben ze hier blijkbaar begrepen: een nooit geziene opkomst maakt dat de uitslag nog alle kanten uitkan. Het is hier nu rond 16u, nog zo’n drie uur kan men gaan stemmen. Het is hét moment voor de partijgetuigen om de lijsten door te geven aan de campagnelokalen die dan nog een salvo telefoontjes doen naar hun partijgetrouwen om toch zeker te gaan stemmen.

Net tegenover ons hotel is het partijfeest van de Democraten gepland. Als binnen een uur de eerste staten hun bureaus sluiten en na enkele minuten de eerste resultaten binnenkomen, zullen we stilaan beginnen weten wie straks de machtigste man van de wereld wordt. Eén iets weten we zeker, zelfs met McCain zal het een verandering zijn tegenover Bush, en dat mogen we gerust als een opluchting zien.

In elk geval ga ik hier nog langs in een lokaal van Obama, zijn overschotjes gaan ophalen, want – laat ons eerlijk zijn – ook bij ons is het tijd voor wat “CHANGE”. We kunnen zijn bordjes, stickers en T-shirts dus goed gebruiken.



Koffiedik
november 4, 2008, 4:55 am
Filed under: Buitenland | Tags: ,

polls

De laatste dag van de verkiezingen is ingezet. Ik schrijf wel degelijk “de laatste dag” want verkiezingen duren hier meerdere dagen. Nog voor de kiesbureaus om 7u opengaan heeft al meer dan 40% van de ingeschreven kiezers van New Mexico gestemd. Dat is een nooit gezien aantal, en het zijn bovendien vooral democraten. We weten dit aangezien bijvoorbeeld Bernalillo county (waar Albuquerque onder valt) op zijn website de gegevens geeft van de partijaanhorigheid van degenen die al stemden. Men kan dat doen omdat je geregistreerd moet zijn om te kunnen stemmen, en dat verloopt voornamelijk via de politieke partijen.

Gisteren kregen we in elk geval alle nodige informatie en hulp om onze waarnemingen naar behoren te kunnen vervullen. Zonet regelde ik nog een huurwagen en ik mag hopen dat de gevraagde GPS erbij zit. We zullen aardig wat kilometers moeten afleggen: van Cuba tot Madrid, maar dan allemaal in New Mexico natuurlijk. Of zouden we eerder naar Las Vegas, NM of Guadaloupe, NM gaan?

De einduitslag verwachten ze hier niet voor 6u woensdagochtend plaatselijke tijd, tegen dan is het al mooi 14u in de namiddag in Brussel. En toch denkt men dat rond 19u lokale tijd Albuquerque, wanneer de stembureaus hier sluiten (maar nog open zijn in Californië) de 44ste president zal gekend zijn. De Oostkust zal dan immers al enkele uren aan het tellen zijn. Wanneer Florida, Virginia en Indiana gekend zijn, begint men al wel te weten wat en hoe.

Zo zei een journalist ons dat wanneer bij het sluiten van de bureaus Obama Virginia binnengehaald heeft en Indiana “too close to call” (dus nog onbeslist) zou zijn, de Democraten gerust kunnen zijn; wanneer Virginia “too close to call” is en Indiana voor McCain kiest, zitten ze in de problemen. Maar dat zou dan allemaal nog maar op basis van exit polls zijn. Och, het is een theorie als een ander, in de paar dagen dat ik hier rondliep hoorde ik al meer theorieën dan er staten in de VS zijn. Mocht ik kandidaat zijn, zou ik de champagne pas ontkurken bij definitieve resultaten.

Soms krijg ik zelfs de indruk dat verkiezingen hier gewoon dienen om de opiniepeilers werk te geven en om te zien of hun peilmethodes niet bijgestuurd moeten worden. In dit land wordt alles gepeild en van alles wordt een show gemaakt. In een 7-eleven (een supermarktketen) koop je een koffie in een beker van ofwel de democraten ofwel de republikeinen, en daar maakt men dan onmiddellijk een peiling van. Koffiedik kijken, dus.

Verkiezingen zijn nochtans echte uitslagen, geen peilingen. Laat ons dat maar niet vergeten. Want net dat gebeurt hier constant: de peilers willen winnen en de show must go on. Terwijl het er toch om draait wie straks de eerste viool zal spelen in een resem dossiers die de hele wereld aanbelangen. Maar dat deze polls een belangrijke rol spelen in de echte keuze staat vast.

En net dat is bijzonder jammer. Kiezers moeten immers niet zus of zo stemmen omdat ze denken dat het zo of zus zal draaien, kiezers moeten vanuit hun hart en hun verlangens stemmen, niet vanuit strategische overwegingen. Anders wordt je steeds bedrogen. En als je hier ziet dat de peilingen wel eens wat verschillen naargelang van de gezindheid waartoe het tv-kanaal behoort die de peiling bestelde, vrees ik dat soms net dat de bedoeling is: kiezers beïnvloeden en zelfs bedriegen. Jammer, bijzonder jammer.

Je kan ook het verkiezingsdagboek van mijn running mate Thomas Vanbiervliet (secretaris van L²) volgen op de site van de JongProgressieven.



Effect
november 2, 2008, 2:59 pm
Filed under: Buitenland | Tags: , ,

Taxichauffeurs zijn altijd een goede bron van informatie. Het zijn – veel meer dan Joe the Plumber – voelhorens in een samenleving. Niet alleen staan ze in het ‘volle leven’, door hun job krijgen ze iedereen in hun wagen zodat ze wel vanalles opvangen. Vier jaar geleden vertelde een taxichauffeur me dat de VS nog eerder een zwarte president zou krijgen dan een vrouw als staatshoofd. En tot nu toe ziet het er naar uit dat hij wel eens gelijk zou krijgen.

Vannacht kwam ik aan in Albuquerque, New Mexico. Het is een stad van een 700.000 inwoners, met een zeer grote groep ‘Hispanics’, Spaanstalige inwijkelingen, vaak uit het nabijgelegen Mexico. Hoewel de Democraten hier de gouverneur leveren, is NM (zoals men de staat hier afkort) een swing state. Men neigt in de peilingen naar Obama, maar zeker is het niet. McCain komt van de buurstaat Arizona en springt morgen nog eens binnen. Omdat hij alsnog hoopt op het effect waar de taxichauffeur vannacht over vertelde: “democrats are good in polls and campaigning, bad in voting”. Democraten, zo zegt men, durven wel eens vergeten te stemmen. Vandaar dat de ‘early voting’ (het stemmen voor de stembussen officieel open gaan) zo belangrijk is voor de democraten. En vandaar dus dat men nu al volop telefoonrondes organiseert om mensen te overtuigen nu al te gaan stemmen.

Het gonst hier trouwens van de effecten: het Bradley-effect zou mensen in de peilingen doen zeggen dat ze voor Obama stemmen omdat ze geen racist willen genoemd worden, terwijl ze het niet doen. En wat te denken van het iPhone-effect waardoor te veel nieuwe jonge kiezers uit de peilingen gehouden worden (omdat door de privacywetten hun telefoonnummers niet vrijgegeven zijn) en in het voordeel van Obama werkt. En dus nu misschien nog het taxichauffeur-effect. Laat het ons maar bij de echte verkiezingen houden en zien wie daarbij wint.

Het is echter wel onbetwist dat deze verkiezingen historisch zijn: ofwel wordt een Afro-Amerikaan voor het eerst president, ofwel wordt een vrouw voor het eerst VP (en – gezien de leeftijd van McCain – misschien straks zelfs president). Tot vreugde van Sarkozy en zijn Carla, tenminste als we het “valse-telefoontjes-effect” moeten geloven. Eens zien als Sarah ook opneemt als ik haar probeer te bellen 😉



Verkiezingsfraude in de VS
november 1, 2008, 9:26 pm
Filed under: Buitenland | Tags: , , ,

Gisteren hadden we een ontmoeting met Brent McMillan, de politiek directeur van de “Green Party”. Ze zijn een bijzonder kleine en nog piepjonge partij. Pas geregistreerd sinds 2001 tellen ze in de hele VS slechts 230 mandatarissen, waarbij een burgemeesterschap het hoogste ambt is dat door één van hun leden wordt bekleedt. Ze hebben contacten met Europese groenen, maar zijn er toch geen volle zielsverwanten mee. The Green Partij (www.gp.org) rekent met hun presidentskandidate McKinney – met een budget van nog geen 500.000 USD voor de hele VS compleet onzichtbaar (Obama heeft zelf om en bij de 600 miljoen $ te spenderen) – op 0,9% van de stemmen.

Waarom dan meedoen aan de verkiezingen? Ze willen gewoon thema’s aankaarten die anders verzwegen blijven. Over de partijfinanciering bijvoorbeeld én… over de verkiezingsfraude. Hoezo, fraude? Het doet wat eigenaardig aan om van McMillan een lijst te krijgen van allerhande door hen geconstateerde fraudegevallen. Keer op keer starten ze dan met hun advocaten procedures op. Ze gaan er prat op dat dankzij hun deelname aan de verkiezingen het systeem langzaamaan verbetert. Volgens hen wordt via het elektronisch stemmen massaal gefraudeerd.

Zo verwijst McMillan naar de gevallen van “vote-flipping”. Er wordt hier immers niet alleen voor een president gestemd. In meerdere staten is ook een senator te verkiezen en de congresleden dienen ook herkozen te geraken. Voeg daarbij nog wat state-senators of state-representatives en het feit dat er in bijzonder veel referenda op het stemformulier staan en je bent toch enkele minuten zoet in het kieshokje. En wat werd me nu gezegd: dat er diverse gevallen bekend zijn waarbij men, wanneer men zijn stem nog eens overliep, plots vaststelde dat de stem voor de president plots bij McCain uitkwam terwijl Obama of een derde kandidaat werd aangeduid.

Bizar, nietwaar? Lees verder



Change?
oktober 31, 2008, 4:44 pm
Filed under: Buitenland | Tags: ,

Ik ben net aangekomen in Washington, waar ik dinsdag namens de OVSE de verkiezingen zal waarnemen. Niet alleen de president, maar ook senatoren, congresleden tot zelfs rechters en sheriffs worden hier verkozen. Ondertussen hebben vele Amerikanen al hun stem uitgebracht in een “early voting” en als je op de bordjes in Washington kan voortgaan zal Obama een ‘landslide victory’ boeken. Maar Washington is echt de VS niet, dus blijft het afwachten. Dat Obama echter de beste kaarten heeft, is duidelijk. Langzaamaan beginnen ook kranten en tijdschriften partij te kiezen. Zo verkoos de Economist net Obama als hun kandidaat.

Maar de campagne blijft keihard doorgaan. Gisterenavond kocht Obama op de vijf grote zenders een halfuur televisie. Tijdens verkiezingsobservaties wordt ook nagegaan hoe de verkiezingscampagne gevoerd wordt en of iedereen wel evenredig aan bod kan komen. En zo stel je vast hoe niet elke waarnemingsopdracht met identiek dezelfde standaarden verloopt. Wanneer Poetin enkele dagen voor de presidentsverkiezingen op de nationale zender volop aan bod komt, laken we – terecht – deze praktijken. Is het dan zo normaal dat in de VS een kandidaat volop uitzendtijd kan kopen? Laat ons eerlijk zijn: verkiezingen in de VS is iets voor een elite. Sommigen hebben misschien de ‘American Dream’ waargemaakt, maar zonder geld kun je hier niet aan politiek doen. De kostprijs van het halfuurtje prime time TV is duizelingwekkend. Het komt er dus op aan om een goede fund raiser te zijn. En als je dan nog weet dat congresleden (de Amerikaanse volksvertegenwoordigers) elke twee jaar naar de kiezer moeten, besef je dadelijk dat je hier eerst geld en dan pas ideeën moet hebben om aan politiek te kunnen doen.

Bij een vorig bezoek aan het Capitool werd door vertegenwoordigers van de defensie-industrie haarfijn uitgelegd hoe ze politici ‘overtuigen’. Met veel geld én met het bouwen van fabriekjes in elke staat. Als een senator zich dan wil verzetten tegen nieuwe uitgaven voor het defensieapparaat krijgt hij wel vlug een bezoekje van de industrie die hem of haar vlug duidelijk maakt dat diens houding wel eens het sluiten van de fabriek in zijn staat tot gevolg kan hebben. En geen enkele politicus zal graag geassocieerd worden met een verlies aan arbeidsplaatsen.

Dinsdag kiezen de Amerikanen dan wel een nieuwe president en een hele resem politieke verantwoordelijken, ik vrees echter dat degenen die straks verder aan de touwtjes zullen trekken al lang gekend zijn. En ik vrees dat er op dat vlak niet veel zal veranderen ten opzichte van de periode-Bush. Weinig hoopgevend dus, of zou er toch een echte “Change” komen?



Het atlantisme dient de belangen van de VS
juni 17, 2008, 12:42 pm
Filed under: Buitenland, defensie, WEU | Tags: , , ,

Boeiend, dat is het minste wat ik kan zeggen na een vergadering met ‘officials’ van het US Department of State in Washington. Het was een vergadering in het kader van de WEU waar o.a. William Burns, tot voor kort ambassadeur in Moskou en nu de hoogste ambtenaar van Buitenlandse Zaken, aanwezig was.

Boeiend, omdat men bereid was open te spreken. Niet dat ik akkoord kan gaan met een groot deel van wat ze vertelden, maar ze vertelden klaar en duidelijk hoe zij de belangen van de VS zagen. En alleen dat al zou ontluisterend moeten zijn voor diegenen die steeds pleiten voor het atlantisme: er werd constant gesproken over de belangen van de VS en de positie van de VS-politici tegenover deze politiek. Bekommernissen van de Europese zijde werden niet in rekening gebracht.

Zo werd op de vraag of het plaatsen van installaties in Tsjechië en Polen (voor een Amerikaans ruimteschild tegen de ‘schurkenstaten’) de relaties met Rusland niet kan vertroebelen, geantwoord dat men dat probeert te vermijden maar dat ‘Star Wars’ in het belang is van de VS. Dat de EU directe buur is van de Russen en hen nodig heeft voor haar gasbevoorrading, daar wordt blijkbaar geen rekening mee gehouden. Nochtans kent Burns de Russen bijzonder goed en weet hij piekfijn wat de gevoeligheden zijn die in Moskou spelen.

Even interessant was de ontmoeting met deputy assistant secretary Matthew Bryza, specialist inzake de Kaukasus, maar ook inzake Turkije. Ik vroeg hem hoe de VS tegenover de Koerdische kwestie staat. Zijn reactie was bijzonder interessant omdat hij de VS als grote vrienden van de Koerden beschouwde, met een verwijzing naar de politiek ten aanzien van de Koerden in Irak (die evenwel enkel mogen dromen van een statuut als regio, niet van autonomie).

Maar, zo gaf hij toe, de Amerikaans-Turkse vriendschap is bijzonder groot. Zo vond hij de positie van ROJ-TV in België en Denemarken onaanvaardbaar: Lees verder